etcFOTO Article

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล อดุลยเดชฯ]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล อดุลยเดชฯ

การถ่ายรูป การเล่นกล้องถ่ายภาพยนตร์ และการถ่ายภาพสไลด์ ก็เป็นงานอดิเรกที่โปรดมาก พระองค์สนพระราชหฤทัยมาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ เมื่อครั้งดำรงพระฐานันดรศักดิ์เป็นสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช ตามเสด็จพระราชดำเนินสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราชนิวัติประเทศไทยคราวใดก็จะเห็นพระองค์ทรงสะพายกล้องถ่ายรูปบันทึกภาพเหตุการณ์ต่างๆ ทุกแห่งที่ได้เสด็จฯ ไป

การถ่ายภาพเป็นศิลปะอีกสาขาหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสนพระราชหฤทัยอย่างจริงจังมาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ เป็นที่ทราบกันทั่วไปว่าในสมัยก่อนนั้น อุปกรณ์การถ่ายภาพต่างๆ ยังไม่ทันสมัยอย่างในปัจจุบันนี้

แต่พระองค์ก็ทรงศึกษา และฝึกด้วยพระองค์เอง จนทรงเป็นนักถ่ายรูปผู้มีพระปรีชาสามารถยิ่ง ไม่ว่าจะเป็น กล้องธรรมดาหรือกล้องถ่ายภาพยนตร์ ได้เริ่มทรงกล้องถ่ายภาพคู่พระหัตถ์ และ ทรงใช้ฟิล์มตั้งแต่ขนาด ๑๓๕ จนถึงขนาด ๑๒๐ และขนาดพิเศษ

กล้องถ่ายภาพที่ทรงใช้ในระยะเริ่มแรกเป็นกล้องที่ไม่มีเครื่องวัดแสงในตัว จึงต้องใช้พระราชวิจารณญาณอย่างรอบคอบละเอียดถี่ถ้วน พร้อมทั้งพระปรีชาสามารถส่วนพระองค์ จึงทรงถ่ายภาพได้อย่างเชี่ยวชาญมั่นพระราชหฤทัย

แม้ในปัจจุบันกล้องถ่ายภาพ จะมีวิวัฒนาการขึ้นกว่าสมัยก่อน ก็มิทรงใช้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ยังทรง ใช้แต่กล้องคู่พระหัตถ์แบบมาตราฐานอย่างที่นักเลงกล้องทั้งหลายใช้กัน
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเชี่ยวชาญแม้กระทั่งการล้างฟิล์ม การอัด ขยายภาพ ทั้งภาพขาวดำและภาพสี

โดยทรงจัดทำห้องมืด (Dark Room) ขึ้นในบริเวณชั้นล่างของตึกที่ทำการสถานีวิทยุ อ.ส. ด้วยพระราชประสงค์ที่จะทรง “สร้างภาพ” ให้เป็นศิลปะถูกต้องและรวดเร็วด้วยพระองค์เอง นอกจากนี้ทรงคิดค้นหาเทคนิคใหม่ๆ มาใช้ในการถ่ายภาพอยู่เสมอๆ จนทำให้ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ของพระองค์เป็นผลงานศิลปะที่ล้ำยุค

ด้วยความที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโปรดการถ่ายภาพ และทรงถ่ายภาพต่างๆ อยู่เป็นประจำ ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์เคยไปปรากฏตามหน้านิตยสาร เมื่อราวปีพุทธศักราช ๒๔๘๓ ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ของพระองค์ได้ปรากฏอยู่ในนิตยสารสแตนดาร์ดของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเปรมบุรฉัตร ทรงมีพระราชดำรัสด้วยพระอารมณ์ขันแก่ผู้ใกล้ชิดผู้หนึ่งถึงการเป็นช่างภาพอาชีพของพระองค์ว่า

 “ฉันเป็นกษัตริย์ก็จริง แต่ฉันก็ยังมีอาชีพเป็นช่างภาพของหนังสือพิมพ์สแตนดาร์ด ได้เงินเดือนเดือนละ ๑๐๐ บาท ตั้งหลายปีมาแล้ว จนบัดนี้ก็ยังไม่เห็นเขาขึ้นเงินเดือนให้สักที เขาก็คงถวายเดือนละ ๑๐๐ บาท อยู่เรื่อยมา”

เมื่อครั้งที่เสด็จขึ้นครองราชสมบัติใหม่ๆ โปรดที่จะถ่ายภาพสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พร้อมพระราชโอรสและพระราชธิดา โดยเฉพาะเมื่อได้เสด็จแปรพระราชฐานไปประทับ ณ พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ ซึ่งมีภูมิประเทศ
ที่สวยงามเหมาะแก่การถ่ายภาพ

ในปัจจุบัน เมื่อสถานการณ์บ้านเมืองเปลี่ยนแปลงไป พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชหฤทัยเต็มเปี่ยมไปด้วยความห่วงใย และความเสียสละเพื่อพสกนิกร จึงทำให้ทรงมีพระราชภารกิจอันมากมายมหาศาลเพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุขให้ราษฎร ไม่มีเวลาสำหรับคิดค้นเทคนิคใหม่ๆ ในการถ่ายภาพได้อีก 

จะทรงถ่ายภาพได้ก็แต่เฉพาะในคราวที่เสด็จฯ ไปราชการตามสถานที่ต่างๆ เท่านั้น ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์เหล่านี้ทรงใช้เพื่อประกอบการทรงงานของพระองค์ จะสังเกตได้ว่าไม่ว่าพระองค์จะเสด็จฯ ไปทรงเยี่ยมราษฎร ณ จังหวัดใด ก็จะทรงมีกล้องถ่ายรูปติดพระองค์ไปด้วยเสมอ

โปรดถ่ายภาพสถานที่ทุกแห่งเพื่อทรงเก็บไว้เป็นหลักฐานประกอบงานที่ได้ทรงปฏิบัติ ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์เหล่านี้จึงมักเป็นภาพถ่ายแบบฉับพลันทันเหตุการณ์ ซึ่งถ่ายได้ครั้งเดียวด้วยไหวพริบ ไม่มีเวลาจ้องหาแง่มุม

แต่ด้วยพระปรีชาสามารถ เราจึงได้เห็นภาพฝีพระหัตถ์อันคมชัดและมีศิลปะในการจัดองค์ประกอบของภาพ ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ในระยะหลังๆ นี้ ทรงใช้เป็นหลักฐานในการวางแผนปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็วทันใจและสามารถแก้ไขเหตุการณ์ของบ้านเมืองได้ทันท่วงที เช่น เมื่อคราวน้ำท่วมกรุงเทพฯ หลายครั้ง ได้ทรงถ่ายภาพจุดสำคัญๆ ไว้เป็นหลักฐานการวางแผนป้องกันน้ำท่วมทางเฮลิคอปเตอร์ 

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ทั้งหลายล้วนแสดงให้เห็นว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มิได้ทรงถ่ายภาพเพื่อศิลปะแต่เพียงเดียว เพราะแต่ละภาพทรงไว้ซึ่งคุณค่าทั้งทางศิลปะและวิชาการ สามารถนำมาใช้ประโยชน์เพื่อการพัฒนาประเทศชาติบ้านเมืองและนำความผาสุกร่มเย็นมาสู่ประชาชนชาวไทยได้เป็นอย่างดีอีกด้วย 

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ แว่นกรองแสงแบบพิเศษ

ทรงประดิษฐ์แว่นกรองแสงสำหรับถ่ายภาพขึ้นแบบหนึ่งมุมด้านบนของแว่นเป็นสีน้ำเงินฟ้า

มุมด้านล่างเป็นสีชมพูแดงทรงทดลองฉายพระฉายาลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ
ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน

สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงฉลองพระองค์ด้วยชุดไทยประยุกต์แบบต่างๆ ซึ่งล้วนแต่เป็นสีที่เย็นตาสดใส ทรงเจริญพระสิริโฉมงดงามยิ่งนักทั้งสีของชุดฉลองพระองค์ สีของพระเก้าอี้ที่ประทับ สีของสิ่งต่างๆ ที่รายรอบบริเวณที่ประทับและสีของพระวิสูตรเป็นฉากหลัง

ล้วนแต่เป็นสีที่สอดคล้องสัมพันธ์กันเข้าเป็นแบบสีชุดเดียวกันได้ ลักษณะสีที่สัมพันธ์กันดีนี้เรียกว่าสีแบบคลาสสิค ทรงให้สีในแว่นกรองแสงด้านบนเป็นสีน้ำเงินฟ้า ช่วยทำให้มุมพระวิสูตรเป็นสีเข้มสดขึ้น

ส่วนด้านล่างเป็นสีชมพูแดงเข้ากับสีพรมที่ลาดพื้น ซึ่งสีของแว่นกรองแสงที่ทรงทดลองนี้ ต่อไปจะทรงถ่ายภาพสิ่งใดก็จะทรงประดิษฐ์ให้สีเข้าชุดกับสิ่งนั้น

แว่นกรองแสงที่ทรงประดิษฐ์ขึ้นนี้ยังไม่เคยมีในท้องตลาดจึงเป็นพระอัจฉริยะภาพส่วนพระองค์โดยแท้ ทรงเป็นผู้นำทางศิลปะภาพถ่าย เป็นศักดิ์ศรีสิริมงคลแก่นักถ่ายภาพ จะได้เจริญรอยตามพระยุคลบาทนำวิธีการประดิษฐ์แว่นกรองแสงสีพิเศษนี้ไปใช้ให้เป็นที่แพร่หลายในวงการถ่ายภาพสืบไป

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ พระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อม

วันที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๒๗ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎร ณ บริเวณวัดทรายทอง อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส

ในครั้งนั้นมีประชาชนมารอรับเสด็จฯ เป็นจำนวนมากทั้งสองพระองค์จึงต้องทรงปฏิบัติพระราชภารกิจอยู่จนกระทั่งพลบค่ำ
ขณะที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงบันทึกเรื่องราวจากปากคำของชาวบ้านผู้เฒ่าที่ได้เข้าเฝ้าอยู่แทบเบื้องพระยุคลบาทนั้น

เป็นเวลาที่แสงสว่างขมุกขมัวมากแล้ว ช่างภาพสื่อมวลชนในที่นั้นเห็นว่าแสงมัวมืดเช่นนี้คงต้องทรงเพ่งสายพระเนตรมากในการทรงบันทึกเรื่องราวด้วยลายพระหัตถ์ จึงได้รีบเปิดไฟส่องถวายและใช้บันทึกภาพข่าวที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจในครั้งนี้ด้วย
ในฉับพลันนั้น

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทอดพระเนตรเห็นด้านมุมตรงข้ามทางด้านย้อนแสง พอดีกับที่ทรงมีฟิล์มสีรุ่นใหม่แบบล่าสุด ชนิดที่มีอัตราความไวแสง ISO ๑,๖๐๐ จึงได้ทรงบันทึกภาพไว้ได้โดยไม่ต้องทรงใช้ไฟแฟลชอย่างภาพธรรมดา

พระฉายาลักษณ์แห่งสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถในลักษณะเช่นนี้ ทางศิลปะภาพถ่ายเรียกว่า ภาพด้านข้าง (Profile) มีแสงเน้นเป็นเส้นที่พระเกศาและพระพักตร์ เป็นพระฉายาลักษณ์ที่มีมุมแปลกและใหม่ในแสงและในเงาที่แสดงให้เห็นบรรยากาศมืดค่ำ เวลาเช่นนี้ที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถยังมีพระราชอุตสาหะทรงปฏิบัติพระราชกิจ เพราะทรงพระเมตตาล้นเกล้าล้นกระหม่อมแก่เหล่าพสกนิกรอย่างหาที่สุดมิได้

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ เงา

ดูที่พื้นน้ำและเงานั้น จะเห็นพริ้วพรายกระเพื่อมไหวเป็นลายริ้วอย่างน่าประหลาด เงา...เงาบนผิวน้ำแน่ ๆ แต่แปลกตากว่าที่เคยเห็น ทำไมจึงมีเงาซ้อนเงา แสงซ้อนแสงรวมอยู่ด้วยกัน น่าพิศวงแท้ ๆ นี่คือศิลปะของเงาสวยอันเป็นความสวยพิเศษของภาพนี้
คราวที่เสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐานไปประทับแรม ณ พระตำหนักไกลกังวล หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

ขณะที่ทรงพระดำเนินขึ้นจากบ่อสรงน้ำ เวลานั้นอากาศแจ่มแจ้ง แสงแดดกำลังส่องจ้า ทอดพระเนตรเห็นเงาของพระองค์เองกับเงาของต้นไม้ทอดลงไปในผิวน้ำ พริ้วน้ำกำลังเต้นระริกด้วยแรงลม ทำให้เกิดลวดลายผสมประสานกันอย่างประหลาด เพราะในแสงสว่างยังมีแสงซ้อนกันเป็นริ้ว ๆ ในเงาก็ยังมีเงาเป็นลวดลายสีหนักสีเบาสลับกัน

ด้วยความสนพระราชหฤทัย จึงทรงถ่ายภาพไว้ทันที แต่ตรงที่ทรงยืนอยู่นั้นทรงถ่ายภาพไม่ถนัดนัก ถึงกระนั้นด้วยพระราชอุตสาหะอย่างแรงกล้า จึงทรงใช้พระหัตถ์ซ้ายจับต้นปาล์มไว้ส่วนพระหัตถ์ขวาทรงจับกล้องถ่ายภาพและทรงลั่นชัตเตอร์ได้ อย่างแน่พระทัย...."ศิลป์เงาสวย” อันล้ำค่าจึงได้ปรากฎขึ้น 

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ ยิ้มรับเสด็จ


เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรชาวไทยอิสลาม ณ อำเภอมายอ จังหวัดปัตตานี ระหว่างทางที่ทรงพระดำเนินกลับ ผ่านชาวบ้านผู้หนึ่งในระยะใกล้ๆ แสดงความดีใจที่ได้เฝ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอย่างใกล้ชิด จึงกระหยิ่มยิ้มย่องอย่างเต็มที่ การยิ้มแย้มแจ่มใสนี้เป็นที่ต้องพระราชหฤทัยยิ่งนัก

ในทันทีทันใด ทรงใช้กล้องคู่พระหัตถ์เตรียมถ่ายภาพไว้ แต่เนื่องด้วยขณะนั้นเป็นเวลาใกล้ค่ำมากแล้ว ตรงที่ชาวบ้านคนนี้ยืนอยู่จึงมีแสงสว่างอ่อนสลัวทำให้ลำบากที่จะทรงถ่ายภาพ ด้วยเหตุนี้จึงทรงใช้วิธีพิเศษด้วยการทรงตั้งชัตเตอร์ที่ B และขณะที่ทรงกดชัตเตอร์ค้างไว้ก็โปรดให้ช่างภาพส่วนพระองค์ที่ตามเสด็จอย่างใกล้ชิด กดไฟแฟลชช่วย พอแสงแฟลชสว่างแวบก็เป็นอันเรียบร้อย ทรงได้ภาพอย่างแจ่มชัดสดใสและเป็นภาพรอยยิ้มอย่างมีชีวิตเหมือนที่เห็นอยู่นี้

อันเทคนิควิธีที่ทรงใช้ไฟแฟลชเปิดแสงนอกกล้องแบบนี้ตามภาษาทางวิชาการเรียกว่า Open flash เป็นศิลปะการถ่ายภาพระดับสูง ซึ่งน้อยคนจะรู้จักและถ่ายทำกันได้

นอกจากรอยยิ้มอย่างมีชีวิตแล้ว ขอให้ดูกันให้ละเอียดต่อไปอีกว่า ชาวบ้านผู้นี้เป็นคนดำ ถ้าอยู่กับฉากดำตัวคนก็จะจมมืด แต่บังเอิญเขาใส่เสื้อสีชมพูอ่อนผ้าโพกศีรษะขาว พอได้แสงไฟแฟลชจึงเหมือนยืนอยู่กลางแดดจ้าในฉากหลังสีดำมืด ภาพจึงดูเด่น ทั้งดำทั้งเด่นเหมือนจะมีชีวิตและเดินออกมาพูดคุยกันได้ ยิ้มยอดจริงๆ

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ สามัคคี ๔ พระหัตถ์

ทูลกระหม่อม ๔ พระองค์ทรงวางพระหัตถ์ขวาเรียงเทียบขนาดกันไว้ ทรงฉายภาพ
พระหัตถ์ใหญ่พระหัตถ์เล็กที่ทรงวางเรียงลำดับกันไว้ เสมือนเป็นการทรงสมานสามัคคีระหว่าง
“พี่ ๆ น้อง ๆ”

พระหัตถ์ไหนเป็นของทูลกระหม่อมพระองค์ใด ขอให้ตั้งใจพิจารณา ลองทายกันดูแล้วจะทราบเอง

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ เทพธิดาขมิ้นป่า

โดยพระราชอัธยาศัยแล้วสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จะทรงสนพระทัยเรื่องพืชพันธุ์ไม้ ทั้งไม้ดอกไม้ประดับและสมุนไพรเป็นประจำอยู่แล้ว คราวหนึ่งเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๕ ขณะที่แปรพระราชฐานไปประทับ ณ ภูพิงคราชนิเวศน์

ในปีนั้นทางสวนดอกไม้ภูพิงค์ได้ไม้พันธุ์ดีมาอีกอย่างหนึ่งชื่อว่าขมิ้นต้นหรือขมิ้นป่า ลักษณะเป็นต้นสูงท่วมศีรษะ ใบใหญ่มีหนามตามลำต้นและกิ่งก้าน ฤดูออกดอกอยู่ในตอนต้นฤดูร้อนราวเดือนกุมภาพันธ์ ดอกเป็นช่อยาวสีเหลืองสวยเหมือนขมิ้นทอง ปีหนึ่งจะออกดอกเพียงหนเดียว

พอดีกับเวลาที่ขมิ้นต้นกำลังออกดอกบานเต็มที่ ทูลกระหม่อมสมเด็จพระเทพรัตน์ ฯ กำลังทรงชื่นชมด้วยความสนพระทัยอยู่ใต้พุ่มขมิ้นต้น ก็พอดีกับที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกำลังทรงกล้องถ่ายภาพอยู่ใกล้ ๆ ทูลกระหม่อมเงยพระพักตร์ขึ้นทอดพระเนตร แสงแดดส่องมาต้องพระพักตร์ด้านข้างพอดี ตรงนั้นมีใบไม้เป็นฉากหน้า ดอกขมิ้นป่าแวดล้อมอยู่รอบข้าง พอแย้มพระสรวล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงลั่นชัตเตอร์ถ่ายภาพไว้อย่างฉับพลัน

สีพระพักตร์ของทูลกระหม่อมสมเด็จพระเทพรัตน์ฯ กำลังสดชื่นแจ่มใสอยู่ท่ามกลางมวลไม้และดอกขมิ้นต้น “เทพธิดาขมิ้นป่า” จึงเป็นภาพที่เล่าเรื่องและแสดงอารมณ์ของภาพ ซึ่งได้แสงชัดแจ้งดีมาก ดูภาพนี้เมื่อใด เมื่อนั้นจะทำให้รู้สึกเสมือนว่ากำลังเข้าเฝ้าอยู่แทบเบื้องพระยุคลบาทอย่างชื่นชมและสำนึกในพระเมตตาเป็นที่ยิ่ง

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ มุมนี้มีภาพเดียว

๑๖ ตุลาคม ๒๕๓๐ พระราชพิธีกฐินหลวง ณ วัดอรุณราชวรราม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวประทับในกัญญาเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ระหว่างที่เรือพายไปใกล้จะถึงหน้าที่วัดอรุณ พอทอดพระเนตรเห็นว่าภาพเฉพาะพระพักตร์ข้างหน้านั้น ได้เส้นดีมีสีสวยและมีความหมายได้เรื่องดีมาก จึงทรงบันทึกภาพไว้

จุดสำคัญคือ พระปรางค์วัดอรุณ จะมีพระราชพิธีถวายผ้าพระกฐินที่นั่น ต่อจากนั้นเห็นพื้นน้ำเจ้าพระยาบอกระยะทางว่าอีกไม่ช้าเรือพระที่นั่งก็จะถึงท่าวัดอรุณแล้ว ม่านกัญญาสีหนักเข้มใช้เป็นฉากด้านหน้า ช่วยบังคับสายตาให้เห็นปรางค์วัดอรุณเป็นจุดเด่นอยู่แต่ไกล พลพายชูใบพายเรียงเป็นเส้นเฉียงขนานกับม่านได้เส้นได้สีสวยมาก เลยมาทางซ้าย พลเส้ากระทุ้งจังหวะฝีพายถือไม้เส้าเป็นเส้นตั้งฉาก จะช่วยหยุดสายตาระหว่างเส้นเฉียงกับเส้นตรงให้ความรู้สึกแสงสง่าและเฉียบขาด...

ภาพเล่าเรื่องได้อย่างครบถ้วน ทั้งเป็นภาพแปลกใหม่ยังไม่เคยปรากฎ ภาพนี้จึงมีความพิเศษและมีเพียงภาพเดียว 

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ ในอ้อมในอ้อมพระกร

๑๒ กันยายน ๒๕๐๕ ณ สถานทูตไทย ประเทศออสเตรเลียมีพสกนิกรชาวไทยไปเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทเป็นจำนวนมากในขณะที่มีพระราชปฏิสันถารกับบรรดาผู้ที่เฝ้าอยู่ใกล้เบื้องพระยุคลบาท

ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยืนรอบข้างพระองค์แล้วจึงทรงใช้กล้องถ่ายภาพมุมกว้างแบบหนึ่งที่ใหม่และล้ำสมัยมากทดลองถ่ายภาพมุมแปลกๆไว้ วิธีที่ทรงถ่ายภาพ ได้ทรงนำกล้องมาวางหงายบนโต๊ะแล้วจึงทรงถ่ายภาพ เพราะกล้องอยู่ ใกล้พระองค์ และเลนส์ที่ทรงใช้เป็นเลนส์มุมกว้างพิเศษที่เรียกว่า เลนส์ตาปลา (fish-eye) จึงเห็นมุมกว้างแม้กระทั่งพระหัตถ์ทั้งสอง ภาพนี้นอกจากจะเป็นมุมศิลปะนำสมัยแล้ว ยังมีความหมายสอดคล้องต้องกับพระราชภาระกิจอันยิ่งใหญ่ที่ทรงโอบอุ้มพสกนิกรทั้งหลายไว้ในอ้อมพระกร

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ แสงนวลนุ่ม

พระฉายาลักษณ์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถชุดหนึ่งที่มีแสงนุ่มนวล เป็นศิลปะที่งามซึ้งตรึงตาตรึงใจ และแสดงเอกลักษณ์ศิลปะการถ่ายภาพส่วนพระองค์ที่ทรงมีอย่างเยี่ยมยอดวิธีหนึ่ง

ทรงใช้แสงถ่ายภาพอย่างภาษาทางวิชาการเรียกว่า แสงตามสภาพ (Available light, existing light) คือวิธีที่ทรงถ่ายภาพในแสงสว่างเท่าที่มีอยู่ในที่แห่งนั้น ๆ ไม่ว่าจะเป็นแสงแดด หรือแสงไฟภายในพระตำหนักหรือในพระที่นั่ง จะทรงใช้แสงและเงาให้ได้ส่วนสัมพันธ์กันอย่างพอเหมาะพอดีทุกที่ไป ภายในเครื่องบินพระที่นั่ง แสงสว่างจากภายนอกทรงใช้เป็นแสงหลัก (Main light) แสงนวลส่องสว่างที่พระพักตร์พอเรือง ๆ ดูที่ขอบหน้าต่างมีแถบสีเข้มสลับกับแสงสว่าง ที่พระมาลา ด้านหน้าอ่อนด้านหลังสีดำ สลับสีอ่อนเข้มของฉากหลัง ตรงนี้มีจังหวะน่าสนุก แล้วมองเลยมาที่ฉากหน้า เป็นแสงเหมือนจะช่วยหนุนให้ภาพนุ่มและลอยเด่น ทั้งให้ความรู้สึกหนาวเย็น บางเบา คล้ายกำลังประทับอยู่ในไอละอองของความฝัน

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ ในสวนดอกไม้

ที่สวนดอกไม้หน้าพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ จังหวัดเชียงใหม่ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พร้อมด้วยทูลกระหม่อมน้อยและทูลกระหม่อมเล็ก ประทับอยู่ท่ามกลางมวลดอกไม้ สามพระองค์ทรงยืนเรียงกันอยู่อย่างงดงามน่าชื่นชม

ทรงใช้เลนส์ถ่ายไกล (Telephoto lens) ทรงปรับระยะชัดเน้นเด่นเฉพาะสามพระองค์ ที่ฉากด้านหน้าพร่าและด้านหลังมัวเป็นความพร่ามัวอย่างเป็นศิลป์ ด้วยเป็นฉากสีเหลืองเขียวพราวราวกับภาพวาด

นี่คือศิลปะการถ่ายภาพบุคคลอย่างถูกต้องแท้จริงทรงแสดงพระปรีชาสามารถพิเศษอีกประการหนึ่ง ให้สังเกตดอกกุหลาบสีเหลืองที่เป็นฉากด้านหน้า กุหลาบนี้มีสีคล้ายกับสีฉลองพระองค์ของสมเด็จพระเทพรัตน์ ฯ ถ้าทรงใช้มุมที่มีกุหลาบซ้อนตรงฉลองพระองค์ สีก็จะกลืนกันไป

แต่พอทรงเคลื่อนมุมให้กุหลาบเหลืองซ้อนอยู่เบื้องหน้าฉลองพระองค์ของสมเด็จเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ ฯ สีเหลืองของกุหลาบกับสีฟ้าน้ำเงินของฉลองพระองค์ตัดกันสดใสจับตาขึ้นมาทันที นี่คือศิลปะการเลือกคู่สีที่มีคุณค่า อันเป็นพระปรีชาสามารถที่ละเอียดประณีตอย่างวิเศษเฉพาะพระองค์

[ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์]

ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์

ชื่อภาพ แม่ของชาติ

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงกอดสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์อัครราชกุมารีแนบไว้กับพระอุระ ลักษณะที่ทูลกระหม่อมเล็กกำลังซุกพระอุระสมเด็จพระราชมารดาอยู่นี้ เห็นแล้วรู้สึกเป็นสุข อบอุ่นอย่างที่สุด ความสุขของลูก ความสุขของแม่ ของครอบครัว เป็นความสุขอันสุดประเสริฐ จึงเป็นการสมพระเกียรติยิ่งนักที่บรรดาพสกนิกรทั้งหลายต่างถวายพระราชสมัญญาว่า “พระแม่เจ้าของชาติ”

เป็นภาพที่มีเส้นโครงสร้าง (structure) สวย และให้อารมณ์แสดงออก (expression) ได้แสงเหมือนภาพชีวิต ที่เรียกว่าเส้นโครงสร้างคือเส้นนำสายตาไปหาจุดเด่นในภาพนี้ โดยเริ่มต้นที่พระพักตร์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ แล้วมองลงมาทางขวาโค้งไปหาพระพักตร์ทูลกระหม่อมเล็ก ตรงนี้เส้นจะม้วนเป็นก้นหอย (Spiral Curve) ปลายเส้นคือจุดเด่นของภาพ

ภาพนี้มีดีเป็นพิเศษอยู่ตรงจุด จะเริ่มต้นที่เส้นบนหรือล่างของภาพก่อนได้ทั้งนั้น และดูต่อไป ให้ดูที่อารมณ์พระเนตรของทูลกระหม่อมเล็ก ฉายให้เห็นว่าทรงอบอุ่นเป็นสุข ความสุขของลูกอยู่ที่ได้อบอุ่นในอกแม่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงฉายพระฉายาลักษณ์นี้ไว้ก็ด้วยจะทรงบันทึกเป็นพระราชประวัติส่วนพระองค์ และเพื่อโปรดให้เป็นแบบอย่างความสุขของครอบครัว หากประชาชนเป็นสุข ประเทศชาติเจริญ

ขอขอบคุณ ข้อมูล และ ภาพ จาก

www.supremeartist.org

หอศิลปะเสมือนจริง “อัครศิลปิน” ได้ริเริ่มจัดทำขึ้น และเผยแพร่ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เนท เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๘ เพื่อเป็นศูนย์กลางรวบรวมศิลปกรรมฝีพระหัตถ์ในสาขาต่างๆ ได้แก่ จิตรกรรม ประติมากรรม ภาพถ่าย คีตกรรม และหัตถกรรม ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ด้วยข้อมูลที่ถูกต้อง สู่การนำเสนอด้วยรูปแบบที่สวยงาม และเทคนิคที่ทันสมัยผ่านเวปไซท์

ขอบคุณมากเลยปุ้ย

มีคุณค่า และหาอ่านได้ยากมากๆ

 

เวลาคนมาถามว่าช่างภาพในดวงใจคือใคร

พี่ตอบไม่ต้องคิดเลยว่า "พระเจ้าอยู่หัวคือช่างภาพในดวงใจของผม"

 

 

เกินคำบรรยายครับ

 

แล้วจะหาบทความดีๆ มาแบ่งปัน อีกนะคะ

 


ดูภาพอ่านเพลิน

 
ขอบคุณที่เอามาฝากค่ะ

ดูไปยิ้มไปเลย....

["Learn to be Better"]

อ่านแล้วมีฟามสุข 

 

 

สุดยอดเลยครับ ประทับใจมากๆเลย

    ตื้นตันคับ  ขอบคุณสำหรับข้อมูลครับ

ดูแล้วจะร้องไห้ค่ะ ซาบซึ้ง รูปสวยมาก อัฉริยะภาพ ทางศิลปะทุก แขนง อย่างแท้จริง
ขอบคุณเจ้าของกระทู้ มากมาย


 

พระอัครศิลปิน

ซาบซึ้งและตื้นตันยิ่งนักที่ได้ชม

ต้องขอขอบคุณ ขจก.มากๆเลย

 

The best photographer ever!!

ในความเห็นของผม...นี่คือพระฉายาลักษณ์ที่งามที่สุดของสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯได้ทรงฉายไว้เมื่อเดือนสิงหาคม ปี 1966...ซึ่งได้ทรงโปรดให้นักเรียนไทย ข้าราชการไทย และชาวไทยที่พำนักอยู่ในประเทศอังกฤษได้เข้าเฝ้าอย่างใกล้ชิด ที่เมือง Ascot เนื่องในวันคล้ายวันเฉลิมพระชนม์พรรษา...ผมเองก็เป็นนักเรียนไทยที่โชคดีคนหนึ่ง

เรื่องราวของอาจารย์น่าประทับใจมากๆ เลยครับ
ขอบคุณที่แบ่งปันนะครับผม
 

เคยไปชมภาพใหญ่ๆ ที่พระที่นั่งวิมารเมฆและ พระราชวังวังบางปะอิน

เห็นแล้วขนลุกเลย  มีโอกาสลองไปกันให้ได้นะครับ

ไม่มีคำใดจะกล่าวได้นอกจากคำผม.."ผมรักในหลวงครับ"

ขอบคุณคุณปุ้ยมากๆๆครับ

เป็นบุญตายิ่งนัก

 

รักและเทิดทูนที่สุดในหัวใจ
 

 

สุดยอดครับ
ขอบคุณครับ

...ทรงพระเจริญเทอญ...

ทรงพระปรีชา

เป็นบุญตาครับ

[ทรงพระปรีชามากครับ]

                              ทรงพระปรีชามากครับ
ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนานเป็นมิ่งขวัญของปวงประชาตราบนานแสนนานครับ

             ขออนุญาติเก็บภาพไว้เพื่อเป็นแรงบันดาลใจต่อไปด้วยครับ

ทรงพระปรีชาสามารถในทุกๆด้านจริงๆ

ทรงพระเจริญ ยิ่งยืนนาน

[my bloghttp://popsroom.multiply.com]

ทรงพระเจริญ

ดีใจที่ได้เกิดเป็นช่างภาพ  และภูมิใจที่เกิดมาบนแผ่นดินไทย

เป็นบุญตามาก

 ความรู้จาก  สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล
 ขอบคุณครับ

 

ขอบคุณครับ

เป็นบทความที่ประทับใจมากครับ

รักหลวงค่ะ..

โอ้...อ่านแล้ว เห็นแล้ว....ขนลุกครับ..

ทรงพระปรีชาเสียนี่กระไร..

ขอบคุณมากๆ สำหรับสิ่งดีๆ ในชีวิตครับ

ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน

อึ้งค่ะพี่..ขอบคุณมากเลย...

"ทรงพระเจริญ"

สุขใจที่ได้ชมค่ะ...ไม่รู้จะบรรยายยังไง.....รู้สึกดีมากๆ...ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีๆนะคะ...

ขอบคุณมากครับ  เป็นบทความที่เยี่ยมยอดมากเลยครับ  ได้อ่านประวัติของภาพ และได้ชมภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ เป็นบทความและภาพที่มีค่ามากๆเลยครับ

ขอบคุณครับ หาอ่านยากนะครับเนี่ย 

เป็นบุญตา และเป็นแรงบันดาลใจอย่างหาที่สุดไม่ได้ครับ ขอพระองค์ทรงพระเจริญ

ขอบคุณสำหรับบทความดีๆค่ะ

อ่านเเล้วอิ่มใจค่ะ  "ทรงพระเจริญ"

สุดยอดเลยยคับบ

ไม่เคยได้รุ้มาก่อนจริงๆ

 

ขอบคุณอย่างยิ่งครับ ได้รับทราบข้อมูลที่ยังไม่เคยได้เห็นมาก่อน

ขอบคุณสำหรับข้อมูลดีๆที่น่าประทับใจมากครับ อ่านแล้วตื้นตันจริง ๆ

อ่านกี่ทีก็ปลื้มครับ